Pozytywny wpływ na klimat

Podstawowym argumentem przemawiającym za transformacją energetyczną jest ochrona klimatu. Negatywny wpływ na środowisko mają zwłaszcza energetyka, transport i przemysł, co ma związek ze spalaniem paliw kopalnych (węgla, ropy naftowej, gazu ziemnego). W trakcie spalania paliw kopalnych wydzielają się bowiem bardzo duże ilości dwutlenku węgla i innych związków, które przyczyniają się do efektu cieplarnianego. Technologie OZE nie emitują gazów cieplarnianych, a tym samym przeciwdziałają globalnemu ociepleniu i negatywnym skutkom tego zjawiska (są to m.in. topnienie lodowców, wzrost poziomu mórz, ekstremalne zjawiska pogodowe).

Poprawa jakości powietrza

Według raportu NIK Polska jest jednym z krajów Unii Europejskiej z najgorszą jakością powietrza, a w latach 2000-2015 zanieczyszczenie powietrza przyczyniało się do ponad 46 tysięcy przedwczesnych zgonów rocznie. W Polsce największy problem stanowi nadmierna emisja pyłów zawieszonych (PM10 i PM2,5) oraz wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych (WWA), których dominującym źródłem jest spalanie paliw stałych w gospodarstwach domowych. Rozwój OZE może przyczynić się do redukcji emisji zanieczyszczeń, ponieważ kotły zasilane paliwami stałymi można zastąpić na przykład pompami ciepła zasilanymi z mikroinstalacji fotowoltaicznej.

Większe bezpieczeństwo energetyczne

Niestabilna sytuacja geopolityczna na świecie i w Europie (wojna w Ukrainie) przekłada się na problemy z zapewnieniem ciągłości i bezpieczeństwa dostaw surowców energetycznych. Aby przeciwdziałać kryzysowi energetycznemu, państwa powinny dążyć do dywersyfikacji źródeł energii. Ważnym elementem miksu energetycznego są źródła odnawialne, które państwo może pozyskiwać we własnym zakresie. O ile nie każde państwo dysponuje pokaźnymi złożami węgla, ropy naftowej czy gazu ziemnego, o tyle źródła odnawialne występują praktycznie wszędzie. Im wyższy udział OZE w energetyce krajowej, tym mniejsze zapotrzebowanie na import energii, co przekłada się na większą niezależność energetyczną państwa.

Większa efektywność energetyczna budynków

Odnawialne źródła energii mogą zwiększyć efektywność energetyczną gospodarstwa domowego lub firmy. Dzięki możliwości wyprodukowania „darmowej” energii na własne potrzeby prosument (czyli producent i konsument energii w jednej osobie) może ograniczyć zużycie energii pobieranej z sieci i choć w części uniezależnić się od zewnętrznych dostawców. Zaawansowana instalacja hybrydowa OZE (panele PV + kolektory słoneczne + mikroturbina wiatrowa + pompa ciepła + magazyn energii) może pokryć całodobowe zapotrzebowanie budynku na energię elektryczną i grzewczą. Takie rozwiązanie może być korzystne szczególnie w przypadku obiektów zużywających duże ilości energii lub narażonych na przerwy w dostawie energii.

Korzystny wpływ na gospodarkę

Rozwój technologii OZE może być korzystny również dla gospodarki. Według raportu „Rachunek kosztów polskiej elektroenergetyki A.D. 2040” Instytutu Jagiellońskiego i Polskiego Stowarzyszenia Energetyki Wiatrowej wyższy udział źródeł odnawialnych w krajowej energetyce przekłada się na wyższy wzrost gospodarczy. Jest to zasługa niższych kosztów wyprodukowania energii oraz niższych kosztów uprawnień do emisji dwutlenku węgla w systemie EU ETS (czyli opłat nakładanych na podmioty emitujące gazy cieplarniane).

Generowanie nowych miejsc pracy

Transformacja energetyczna przyczynia się do powstawania nowych zawodów i miejsc pracy w sektorze OZE. Poszukiwani są pracownicy z kwalifikacjami w zakresie projektowania, montażu i serwisowania instalacji bazujących na odnawialnych źródłach energii. Jak wynika z raportu opublikowanego przez Międzynarodową Agencję Energii Odnawialnej (IRENA) wspólnie z Międzynarodową Organizacją Pracy (MOP), w 2023 roku odnotowano 18% wzrost zatrudnienia w sektorze OZE w porównaniu do poprzedniego roku (z 13,7 mln w 2022 roku do 16,2 mln w 2023 roku).

Ochrona zasobów naturalnych

Rozwój OZE pozwala chronić zasoby naturalne (tj. paliwa kopalne), które występują na świecie w ograniczonych ilościach. Zredukowanie wydobycia surowców przeciwdziała degradacji środowiska naturalnego oraz fragmentacji siedlisk (czyli zmniejszenia i podziału siedlisk w wyniku działalności człowieka). W rezultacie ekosystemy zostają zachowane, co sprzyja zachowaniu różnorodności biologicznej wśród roślin i zwierząt.

Powszechność i niewyczerpalność

W odróżnieniu od złóż węgla, ropy naftowej czy gazu ziemnego, odnawialne źródła energii są powszechnie dostępne i nie ulegają wyczerpaniu. Nie wymagają też skomplikowanych procesów wydobywczych, co umożliwia lokalną produkcję energii na własne potrzeby. W rezultacie z OZE korzysta nie tylko energetyka zawodowa, ale również przemysł spoza sektora energetycznego i gospodarstwa domowe. Według raportu GUS w 2023 roku w Polsce najwięcej energii ze źródeł odnawialnych zużywały gospodarstwa domowe, przy czym zazwyczaj były to cztery rodzaje energii:

• biopaliwa stałe (86,4%),
• ciepło otoczenia, czyli pompy ciepła (11,6%)
• energia słoneczna (1,5%),

• energia geotermalna (0,5%).

Niższy koszt wytwarzania energii elektrycznej

Według raportu firmy badawczej BloombergNEF (BNEF) nowoczesne elektrownie wiatrowe i farmy fotowoltaiczne już teraz zapewniają niższy koszt produkcji energii niż elektrownie konwencjonalne (węglowe i gazowe). Według szacunków BNEF do 2035 roku globalny wskaźnik LCOE (Levelised Cost of Electricity, czyli koszt wyprodukowania energii elektrycznej przez dane źródło energii) obniży się o 31% dla fotowoltaiki, o 26% dla elektrowni wiatrowych lądowych i o 22% dla elektrowni wiatrowych morskich. Co więcej, do 2035 roku obniży się również koszt przechowywania energii w magazynach energii i to aż o około 50%.

Duży wybór rozwiązań

Odnawialne źródła energii to szeroka grupa zasobów, które umożliwiają produkcję energii elektrycznej i/lub energii cieplnej. Zasoby te są w naturalny sposób uzależnione od położenia geograficznego i warunków terenowych, jednak stale się uzupełniają, co zapewnia duży potencjał dla rozwoju energetyki zawodowej i obywatelskiej. W zależności od wybranego rozwiązania OZE może zasilać instalację elektryczną lub instalację grzewczą (ogrzewanie pomieszczeń, podgrzewanie wody użytkowej), a ponadto może służyć do produkcji energii elektrycznej i cieplnej w układach kogeneracyjnych. Zgodnie z ustawą z dnia 20 lutego 2015 roku do odnawialnych źródeł energii zaliczamy:

• energię wiatru,
• energię promieniowania słonecznego,
• energię aerotermalną,
• energię geotermalną,
• energię hydrotermalną,
• hydroenergię,
• energię fal, prądów i pływów morskich,
• energię otoczenia,
• energię otrzymywaną z biomasy, biogazu, biometanu, biopłynów,
• energię pozyskiwaną z wodoru odnawialnego.